لکهبرداری فرش دستبافت یکی از مهمترین مراحل نگهداری این اثر ارزشمند و اصیل ایرانی است. فرش دستبافت علاوه بر زیبایی چشمنواز، از نظر مادی و فرهنگی نیز اهمیت بالایی دارد و به همین دلیل مراقبت صحیح از آن نقش مهمی در حفظ ارزش فرش ایفا میکند. این نوع فرشها معمولاً با الیاف طبیعی مانند پشم، ابریشم یا پنبه و با استفاده از رنگهای گیاهی و سنتی بافته میشوند؛ به همین دلیل در برابر مواد شوینده قوی و روشهای نادرست تمیزکاری بسیار حساس هستند.
لکهبرداری فرش دستبافت، برخلاف فرش ماشینی، نیازمند دانش، دقت و استفاده از روشهای اصولی است. استفاده از مواد نامناسب یا اقدام عجولانه میتواند باعث تغییر رنگ، پخش شدن لکه، ضعیف شدن الیاف و کاهش عمر فرش شود. به همین دلیل، آشنایی با روشهای ایمن و استاندارد لکهبرداری فرش دستبافت نقش مهمی در حفظ زیبایی، کیفیت و دوام آن دارد.
در این مقاله تلاش کردهایم بهترین و مطمئنترین روشهای لکهبرداری فرش دستبافت را بهصورت کاملاً کاربردی معرفی کنیم؛ روشهایی که به شما کمک میکنند انواع لکههای رایج را بدون آسیب به بافت و رنگ فرش پاک کنید. همچنین نکات مهمی را بررسی میکنیم تا بدانید در چه شرایطی میتوان لکهها را در منزل برطرف کرد و چه زمانی بهتر است فرش را به قالیشویی تخصصی فرش دستبافت بسپارید.
برای اینکه لکهبرداری فرش دستبافت نتیجهی مطلوبی داشته باشد، قبل از هر اقدامی باید نوع لکه بهدرستی تشخیص داده شود. هر لکه ماهیت متفاوتی دارد (رنگی، چرب، پروتئینی، اسیدی یا دارای بو) و اگر روش اشتباه انتخاب شود، ممکن است:
لکه تثبیت شود و دیگر بهراحتی پاک نشود
رنگهای گیاهی فرش پس بدهند یا کدر شوند
الیاف طبیعی فرش (پشم، ابریشم یا پنبه) آسیب ببینند
یا لکه بهجای پاک شدن، پخش شده و سطح بزرگتری را درگیر کند
در ادامه، رایجترین لکههایی که معمولاً روی فرش دستبافت ایجاد میشوند را همراه با ویژگیها و نکات مهم هرکدام بررسی میکنیم.
در فرآیند لکهبرداری فرش دستبافت، انتخاب روش مناسب اهمیت زیادی دارد، زیرا هرگونه اشتباه میتواند به بافت و رنگ فرش آسیب بزند.
علت ایجاد لکه:
ریختن چای یا قهوه داغ روی فرش که حاوی رنگدانههای قوی است و بهسرعت جذب الیاف طبیعی میشود.
روش برخورد اولیه:
بلافاصله مایع اضافی را با دستمال سفید و تمیز جذب کنید
از آب سرد یا ولرم ملایم برای کاهش شدت لکه استفاده کنید
ضربهای عمل کنید، نه مالشی
اشتباهات رایج:
مالیدن دستمال روی لکه و پخش شدن آن
استفاده از آب داغ
ریختن مستقیم مواد شوینده قوی روی فرش
علت ایجاد لکه:
ریختن روغن، غذاهای چرب، کره، سس یا خورش روی فرش دستبافت.
روش برخورد اولیه:
چربی اضافه را با دستمال خشک یا قاشق بردارید.
از مواد جاذب مثل جوششیرین یا دستمال خشک استفاده کنید
اجازه دهید چربی جذب شود، سپس اقدام به تمیزکاری کنید
اشتباهات رایج:
شستن لکه چرب با آب در همان ابتدا
استفاده از مواد شوینده قوی که باعث پخش چربی میشود
مالش شدید فرش
علت ایجاد لکه:
خونریزی ناشی از بریدگی یا زخم که روی فرش میریزد.
روش برخورد اولیه:
فقط از آب سرد استفاده کنید
با دستمال تمیز بهآرامی ضربه بزنید
لکه را مرحلهبهمرحله کمرنگ کنید
اشتباهات رایج:
استفاده از آب گرم یا داغ
استفاده از صابون یا شویندههای آنزیمدار
صبر کردن تا خشک شدن لکه
علت ایجاد لکه:
نوشتن روی کاغذ روی فرش، نشت جوهر یا بازی کودکان با خودکار و ماژیک.
روش برخورد اولیه:
یک دستمال تمیز زیر محل لکه قرار دهید
با دستمال آغشته به مقدار کمی الکل سفید، ضربهای عمل کنید
اجازه دهید جوهر جذب دستمال شود
اشتباهات رایج:
کشیدن دستمال روی لکه
استفاده زیاد از الکل
خیس کردن کامل محل لکه
علت ایجاد لکه:
ریختن آبمیوه، نوشابه، شربت یا نوشیدنیهای مصنوعی روی فرش.
روش برخورد اولیه:
مایع اضافی را فوراً جذب کنید
از آب سرد برای رقیق کردن رنگ استفاده کنید
تمیزکاری را از اطراف لکه به سمت مرکز انجام دهید
اشتباهات رایج:
تأخیر در پاکسازی
استفاده از سفیدکنندهها
مالش شدید لکه
علت ایجاد لکه:
ادرار سگ یا گربه روی فرش که معمولاً با بوی شدید همراه است.
روش برخورد اولیه:
مایع را سریعاً با دستمال جاذب جمع کنید
از محلولهای ملایم برای کاهش بو استفاده کنید
اجازه ندهید لکه در فرش خشک شود
اشتباهات رایج:
استفاده از آب داغ
پوشاندن بو بدون پاکسازی اصولی
بیتوجهی به بو که باعث نفوذ عمیقتر میشود
آشنایی با اصول پاک کردن لکه فرش دستبافت به شما کمک میکند قبل از هر اقدامی، تصمیم درستتری بگیرید و از آسیبهای احتمالی جلوگیری کنید.
لکهبرداری فرش دستبافت باید با دقت بالا و انتخاب روش صحیح انجام شود. به دلیل استفاده از الیاف طبیعی و رنگهای گیاهی، هرگونه اقدام نادرست میتواند باعث تغییر رنگ، پخش شدن لکه یا آسیب به بافت فرش شود. در ادامه، مؤثرترین و ایمنترین روشهای لکهبرداری فرش دستبافت را بررسی میکنیم.
کلمه کلیدی: لکهبرداری فوری فرش دستبافت
اگر لکه تازه است، سرعت عمل اهمیت زیادی دارد.
ابتدا با یک دستمال سفید، تمیز و بدون پرز مایع اضافی را جذب کنید
مقدار کمی آب سرد روی دستمال بریزید و بهصورت ضربهای روی لکه بزنید
از اطراف لکه به سمت مرکز حرکت کنید تا لکه پخش نشود
✅ این روش سادهترین و مؤثرترین راه برای جلوگیری از نفوذ لکه به عمق الیاف است.
❌ از کشیدن یا مالیدن دستمال روی فرش جداً خودداری کنید.
کلمه کلیدی: پاک کردن لکه چای از فرش دستبافت
لکههای چای و قهوه به دلیل رنگدانههای قوی، نیاز به برخورد دقیق دارند.
یک محلول ملایم از آب سرد و مقدار کمی سرکه سفید تهیه کنید
دستمال تمیز را به محلول آغشته کرده و بهآرامی روی لکه ضربه بزنید
در پایان، با دستمال مرطوب آغشته به آب سرد، باقیمانده محلول را پاک کنید
✅ این روش باعث کمرنگ شدن لکه بدون آسیب به رنگ فرش میشود.
❌ استفاده زیاد از سرکه یا آب گرم میتواند باعث تغییر رنگ فرش شود.
کلمه کلیدی: لکهبرداری چربی از فرش دستبافت
برای لکههای روغن و مواد غذایی چرب باید ابتدا چربی را جذب کرد.
چربی اضافه را با دستمال خشک یا قاشق بردارید
مقدار مناسبی جوش شیرین روی لکه بریزید
اجازه دهید چند ساعت (یا یک شب) باقی بماند
سپس با جاروبرقی جوش شیرین را کاملاً جمع کنید
✅ جوش شیرین چربی را بدون پخش شدن جذب میکند.
❌ شستن لکه چرب با آب در ابتدا، اشتباه رایج و آسیبزننده است.
برای لکههای عمومی و سبک میتوان از مایع ظرفشویی استفاده کرد.
چند قطره مایع ظرفشویی بدون آنزیم و بدون سفیدکننده را با آب سرد مخلوط کنید
کف ایجادشده را با دستمال روی لکه بزنید
در پایان، با دستمال مرطوب، محل را آبگیری کنید
✅ این روش یکی از ایمنترین راهها برای تمیز کردن فرش دستبافت در منزل است.
❌ استفاده بیشازحد از مایع ظرفشویی باعث باقی ماندن کف در بافت فرش میشود.
کلمه کلیدی: پاک کردن لکه خون از فرش دستبافت
لکه خون بسیار حساس است و نیاز به دقت دارد.
فقط از آب سرد استفاده کنید
با دستمال تمیز بهآرامی روی لکه ضربه بزنید
این کار را چند بار تکرار کنید تا لکه بهتدریج محو شود
✅ آب سرد مانع تثبیت لکه خون میشود.
❌ آب گرم باعث چسبیدن خون به الیاف و ماندگاری لکه خواهد شد.
جوهر از سختترین لکهها روی فرش دستبافت است.
یک دستمال تمیز زیر محل لکه قرار دهید
مقدار کمی الکل سفید یا الکل طبی روی دستمال دیگر بریزید
بهصورت ضربهای روی لکه بزنید تا جوهر جذب شود
✅ این روش باعث انتقال جوهر به دستمال میشود، نه پخش آن در فرش.
❌ خیس کردن محل یا مالش شدید، لکه را بزرگتر میکند.
در نهایت، رعایت اصول لکهبرداری فرش دستبافت و استفاده از روشهای ایمن، نقش مهمی در حفظ زیبایی، دوام و ارزش فرش دارد. اگر در پاک کردن لکه فرش دستبافت تردید دارید یا لکه قدیمی است، سپردن فرش به قالیشویی تخصصی بهترین انتخاب خواهد بود.
خیر، وایتکس باعث از بین رفتن رنگهای گیاهی و آسیب جدی به الیاف فرش دستبافت میشود.
استفاده از آب سرد و مقدار کمی سرکه سفید در کوتاهترین زمان ممکن بهترین روش است.
در بیشتر موارد خیر؛ لکههای قدیمی نیاز به تجهیزات و مواد تخصصی قالیشویی دارند.
خیر، در صورت استفاده اصولی، جوش شیرین یکی از ایمنترین مواد برای لکهبرداری چربی است.
بهطور معمول هر ۲ تا ۳ سال یکبار، بسته به میزان استفاده و آلودگی.
مشاوره :
اگر هنوز مشکل شما برطرف نشده و یا نیاز به مشاوره تخصصی تری دارید حتما با تیم حرفه ای ما در گالری فرش دستبافت جواهر در ارتباط باشید.
